Riyaziyyatı asan qavramaq üçün nə etməli?
Riyaziyyat fənni bir qədər diqqət və səbr tələb edir. Şagirdlər bu fənni qavramaqda çətinlik çəkirlər. Bunun əsas səbəbi riyaziyyatın mahiyyətini başa düşməməkdir.
Riyaziyyatı necə öyrənək? Bu sualı cavablandırmaq bir az çətindir. Ən doğru cavabı tapmaq üçün riyaziyyatı bilməyən birinə "Riyaziyyatı necə öyrənək?" sualını vermək lazımdır. Onun verdiyi əks cavablar elə riyaziyyatı öyrənməyin üsullarıdır.
Bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqəsi olan mərtəbələrdən ibarət "riyaziyyat binası" öz təşəbbüskarlığı və bənzərsizliyi ilə daim diqqət mərkəzində olmalıdır. Bu binanı inşa etmək üçün təməlini möhkəm qurmaq lazımdır. Riyaziyyatın təməli hesabdır. Sonra isə qazanılan hər bir yeni bilik növbəti mərtəbələri inşa etməyə kömək edir. Səbirli və diqqətli olmaq lazımdır. Əgər aralarda boşluqlar qalarsa, ilk və ən zəif sarsıntıda tikili yerlə yeksan olar. Buna görə də riyaziyyatı öyrənmək üçün sistemli çalışmaq lazımdır. Bəzən bu, çətin ola bilər, ancaq məqsədlərə nail olmaq üçün çox vacibdir.
Sinif xaricində nəticə əldə etmək üçün dərsi diqqətlə dinləmək lazımdır. Elə informasiyalar var ki, yalnız müəllim tərəfindən verilir. Müəllimin vurğuladığı sözləri, bilikləri, düsturları qeyd edin. Müəllim izah edərkən dərs asan görünə bilər, lakin çalışma həlli vaxtı gəldikdə heç də asan iş olmadığı anlaşılır. Bu zaman qeydlər sizə kömək edəcək.
Suallar verin, başa düşmürsünüzsə, soruşun. Başa düşməyən tək siz deyilsiniz. Digərləri də sual soruşduqda həm sualı, həm də cavabı dinləyin və nəticələndirin. Sinifdə 4-5 nəfərlik qruplar yaradın. Qruplar II, III, IV səviyyələrində olan, riyazi bilik və qavrama qabiliyyətlərinə görə fərqlənən şagirdlərdən təşkil olunsa, daha da səmərəli olar. Ümumi qruplarla iş çox faydalıdır. İnsanların baxışları fərqlidir. Sizin həll edə bilmədiyiniz, çətin olduğunu düşündüyünüz çalışmanı bir başqası daha fərqli sferadan yanaşıb asanlıqla həll edə bilər. Beləliklə, qrup üzvləri bir-birinə təsir edərək öz biliklərini inkişaf etdirərlər.
Ev tapşırığı
Müəllimlər həyatınızı çətinləşdirmək üçün ev tapşırığı vermirlər. Dərsdəki mövzuları möhkəmləndirmək, daha doğru mühakimə etməklə məsələləri həll etmə bacarıqlarınızı təkmilləşdirmək üçün ev tapşırıqları verilir.
Riyaziyyat bir çox şagirdin dərsi dinlədikdən sonra hər mövzunu həmin an başa düşəcəyi bir fəndir. Bəzi şagirdlərin isə mövzunu tam olaraq mənimsəmək üçün çalışmalar, məsələlər həll etməyə ehtiyacı vardır. Ev tapşırığının məqsədi budur. Buna görə də mövzunu qavramağınıza kömək edə biləcək çalışmalar ev tapşırığı olaraq verilir.
Düşünün. Ev tapşırığı verilməsə, mövzunu qavrayıb-qavramadığınızı bilməyəcəksiniz, çünki mövzuya aid çalışma həll etməyəcəksiniz. Hər dərsdən sonra ev tapşırıqlarını yazın. Müəllimin izahları sizin üçün yeni informasiyadır və bunu həmin gün möhkəmləndirmək lazımdır. İlk bir neçə çalışmanı qeydlərdən istifadə edərək həll edə bilərsiniz. Sonra isə artıq sərbəst çalışmağa cəhd göstərin, çünki imtahanlarda qeyd dəftəri yanınızda olmayacaq.
Çox vaxt şagirdlər sualları oxuyur və necə həll edəcəklərini bilmədiyini düşünür. Sualları diqqətlə oxuyun. Sualları bir daha yenidən diqqətlə oxuyun. Artıq hansı məlumatlar verilib və nə soruşulur - sualların cavabını bildiyinizdən əmin olun. Açıq şəkildə məchulu qeyd edin. Sonra verilənləri ardıcıllıqla açıq şəkildə yazın. Plan hazırlayın - çalışmanı həll etmək üçün hansı məlumatlara ehtiyacınız olacağını müəyyənləşdirin. Sizə kömək edəcək düsturları yazın. Əgər həll edə bilməsəniz, oxşar bir çalışmanın daha sadə formasına baxın və bir neçəsini həll edin. Nəhayət, əvvəlki çalışmaya qayıdın və etməyə başlayın. Uğurlu nəticə əldə etmək üçün həllər ardıcıllığına diqqət yetirin.
Tətbiq , tətbiq, tətbiq! Özünüzü müəllimin verdiyi çalışmalarla məhdudlaşdırmayın. Nə qədər çox çalışma həll etsəniz, bir o qədər problemlə və fərqli həll üsulları ilə qarşılaşacaqsınız. Riyaziyyatı daha yaxşı öyrənmək üçün çox çalışmalı və tətbiq etməlisiniz. Necə ki, bir çox uğurlu müəllim, həkim, mühəndis praktika ilə öz ixtisaslarını inkişaf etdirirlər.
Riyaziyyatı öyrənməyə bir digər maneə isə maraqsızlıqdır. Bu işdə təbiət, ətraf aləm bizə kömək edəcək, çünki riyaziyyat təbətdə, gündəlik həyatımızda gizlənmişdir. Deməli, biz həyatımızın hər anında riyaziyyatla qarşılaşırıq. Bu da bizim riyaziyyatı öyrənməyimiz üçün ən təməl səbəbdir.
Ocaqverdiyeva Fidan
